Ang Suliranin sa Kapayapaan

September 14, 2019

Sa kabila nga pagkakaroon ng mga guardia sibil at manaka-nakang pagdalaw ng mga sundalong Kastila, maraming tala ang nagsasaad na ang Cabuyao ay nakaranas din ng kaguluhan. Naganap ito sa panunungkulan ni Kapitan Manuel Gatdula. Madaling araw ng Disyembre 17,1812 nang pasukin at pagnakawan ng mga “tulisan” ang simbahan ng cabuyao. Dahil sa mabuting pakikisama ng kura paroko na si Fray Pablo de Lara, naging madali ang paglikom niya ng salapi sa mga parokyano upang mapalitan ang mga gamit na nawala sa simbahan.Ang pinakamadugong pangyayari sa kasaysayan ng bayan at naganap noong 1858 nang pasukin ang loob ng tribunal ng nga tulisan at paslangin ang Alcalde na si Jose Diasanta. Ang humaliling alcalde na si Octavio Alcasabas ay nagtayo ng mga himpilan sa lahat ng maaaring daanan ng mga tulisan. Hunyo 3,1863 nang yanugin ang Luzon ng isang napakalakas na lindol na gumuho halos lahat ng gusali sa Maynila at naramdaman din ang lindol sa Cabuyao. 1866 nang sumalakay ang pangkat ni Agucil Sebio at pagnakawan ang mga tauhan ng mga principalia. Maging ang alcalde na si Eugenio Vega ay nabaril rin. Sa galit ng mga taong-bayan, lumaban ang nga ito at tagumpay nilang napatay ang pinuno ng mga tulisan. Noong 1885, ginambala na naman ang mga taga-Cabuyao ng balitang ginilitan ng leeg ang kanilang alcalde noon na si Agustin Algabre na nakaaway nitong si Martin Almonte. Hindi nagtagal nahuli rin si Almonte at himala na buhay pa rin si Algabre. Noong sumunod na taon nabigyan muli ng pagkakataon si Algabre na mamuno bilang alcalde.