PAGTINDIG NG BAYAN

September 22, 2019

Taong 1942 dumating ang hukbong Hapon sa bayan ng Cabuyao at iyon ang bayan ng cabuyao noon ay pinamumunuan ni jose L. Acuna. Sa kasamaang palad sinabi ng mga Hapon kay Mayor Acuna ay sundin na lamanhg niya ang anumang ipaguutos ng mga hapon kung ayaw niyang dumanak ang kanyang dugo ngunit sa pagiging mautak ng Mayor ay nag kunwari itong kasapi ng hapon. Ngunitn sa kasamaang palad ginamit ng mga Hapon ang simbayan na binabantayan ng paring si Padres Lucas de Ocampo at siyay ikinulong pa sa kumbento. Sinanay ni Mayor Acuna ang mga mamamayan sa paggamit ng sibat na kawayan at sandata sapagkat silay bubuo ng isang SONA sa mga oras na iyon ay ang lahat ay umaawit ng Pambansang awit ng Pilipinas ngunit sa wikang Ingles na “Land of the Morning“ siguro iyon ay ayon sa pinag uutos ng mga Hapon sa kagandahang palad ang awiting iyon ay ikinapanalo sa isang patimpalak na labis na ikinatuwa ng mga Hapon pero labis parin ang pag dudusa ng mga taga-Cabuyao sa ginawang pananakop ng mga hapon mahirap na nga ang buhay ay lalo p nilang pinahirap. Labis ang pagpapahirap ng mga Hapon ng dinampot nila ang 8 kalalakihang kabataan na labis nilang pinahirapan sa eskwelahan ng elementarya na Cabuyao Central na kanilang ipinasara noon at ginawa nila iyong garrison at kulungan. At agad itong nakarating kay Mayor Acuna na syang dahilan ng pagtungo nito sa eskwelahan at iopinagtanggon ang kanyang kababayan at kung mapatunayan man ng mga Hapones na ang kanyang mga kababayan ay kasapi ng gerilya ay handa siyang magpapugot ng ulo at ng nalaman ng mga Hapones na si Mayor Arcuna ay taliwas agad nila itong inalis sa pwesto at ipinalit si Juan Dinulos. Totoo talaga na ang kalalakihang kabataan ay miyembro ng gerilya na siyang tutugis sa mga Hapones na kanilang pinaghahandaan at tinutulongan ito ni Mayor Bondoy Tanchico at hindi ito dahilan para siya’y matakot bagkos handa siyang lumaban. Ang mga kabataan ay pinagtatrabaho ng mga Hapones at kapag pinahintulutan na silang umuwi ay silay nag bibigay impormasyon sa mga Amerikano kung ano ang nangyayari sa kanila at silay nagkukuwari sa mga Hapones na kasapi na KALIBAPI sapagkat gusto nilang malaman kung saan ng mga hapones tinatago ang kanilang mga armas . Enero 1, 1945 nakarating ang mga Hukbo ng mga Amerikano sa Cabuyao at laking gulaty nila ng Makita nilang nakasabit ang kanilang watawat sa liwasang bayan. Napakalaking gulo ang ginawa nila laban sa mga hapon kaya panandalian nilang pinatanggal ang mayor ng bawat bayan na mgangasiwa sa pagbibigay ng pagkain,damit at laaht ng kailangan ng PCAU sa kanilang nasasakupan at ang bayan ng Cabuyao ang nakinabang sa rasyon nito. Nagmakaawa si Mayor Limcacao na isuko na ang kanilang mga armas sa mga Hapon para sa ikakaayos ng bayab.