Anong Nasabi ng Kasaysayan

September 10, 2019

Ayon sa batas na umiiral sa Kolonya ng España, ang Recopilacion de leyes de las Indias, na ang lahat ng lupain sa bansang Kolonya ay pag-aari ng hari ng España. Dahil dito nawalan ng karapatan ang mga Pilipino na mag-ari ng lupang kanilang tinitirhan o sinasaka. Ang karapatang gamitin ang mga lupang nasa kanilang “pangangalaga” ang maaaring ibigay sa kanilang batas subalit kailangang magbayad ng buwis. Ang hari ang nagmamay-ari ng lahat ng lupa, siya lamang ang may kapangyarihang (1) bumuo ng nga bayan, (2) magtakda kung alin dito ang gagamitin bilang tirahan, taniman, sakahan o pastulan ng mga hayop, (3)mamigay ng mga lupain sa sinumang nais pagkalooban nito, at (4) bawiin ang mga ito. Sa Pilipinas, mga misyonaryong prayle ang madalas na nakakatanggap ng lupa bilang gantimpala sa kanilang papel sa pananakop at tinwag itong hacienda.Kadalasan, ang mga hacienda ay pinapagawa ng nga prayle sa mga Pilipino sa nga mamamayang nakatira rito. Subakit kailangang nagbayad ng buwis sa nga prayle. Hindi nagtagal napansin ng mga katutubo na ang mga lupaing kanilang tinitirhan o sinasaka ay bigla na lamang aangkinin ng mga prayle. Madalas mangyari ang biglang pagpapasara ng mga prayle sa Mga lupain at tanimang kinatatayuan ng nga katutubo. Dahil dito hindi na makakagamit o makakatira ang mga katutubo sa mga lupaing ito kung hindi sila magbabayad ng buwis. Ito ay taliwas sa kanilang nakagisnang karapatan bilang mga “Pilipino sa luoang kanilang sinilangan.” May bahagi sa kasaysayan ng ating bansa na “Kilusang Agraryo ng 1745.” Ang kilusang ito ay ang “kauna-unahang organisadong pagkilos at pagpapakita ng galit ng mga katutubo laban sa pangangamkam ng mga prayle ng mga lupaing malapit sa kanilang mga hacienda.” Pag-aalsa na naganap sa Cavite, Laguna, Bulacan at Rizal ay nagbigay ng takot sa mga prayle. Ayon sa tala ng Simbahang Katolika, ang pook ng Biñan ay naging hacienda ng orden ng Dominikano noong 1689. Maging ang lupain ng Calamba ay naging hacienda rin at tinawag nilang Hacienda de San Juan de Bautista. Samantala ang bayan ng Sta. Rosa ay naging parokya naman ng Sta. Rosa de Lima. Lumiit ang teritoryong nasasakupan ng Cabuyao sapagkat ang malalaking nayon ay ginawang hacienda ng mga prayle.